KỸ NGHỆ SƠ KỲ ĐÁ CŨ AN KHÊ Ở VIỆT NAM VỚI CÁI GỌI LÀ CON ĐƯỜNG MOVIUS

Nguyễn Khắc Sử

Tóm tắt


Từ năm 2014 đến 2019, các nhà khảo cổ học Việt - Nga đã khai quật bốn trong 23 địa điểm sơ kỳ Đá cũ ở thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai. Kỹ nghệ An Khê được đặc trưng bởi tổ hợp công cụ cuội quartz, quartzite, kích thước lớn, ghè đẽo thô sơ. Về loại hình học, phức hợp công cụ gồm ghè hai mặt/rìu tay, mũi nhọn/ mũi nhọn tam diện, và chopper/chopping. Kỹ nghệ An Khê có niên đại, tính bằng phương pháp Argon-kali, là 806,000 ± 22,000BP và 782,000 ± 20,000BP. Kỹ nghệ An Khê tương đồng với kỹ nghệ sơ kỳ Đá cũ Bách Sắc (Trung Quốc) cả về chất liệu, kỹ thuật và hình dáng công cụ. Các phát hiện khảo cổ học ở Việt Nam và Trung Quốc cho thấy, các công cụ ghè hai mặt cùng xuất hiện từ sơ kỳ Đá cũ. Sẽ là sai lầm khi cho rằng, những người chế tao rìu tay là đại diện cho khu vực năng động, tiên tiến, còn những người chế tác chopper/choping lại là người bảo thủ và lạc hậu.


Từ khóa


Chopper; Đá cũ; Kỹ nghệ; Rìu tay.

Toàn văn:

PDF

Các tài liệu tham khảo


Balout, L. (1967). Procédés d'analyse et questions de terminologie dans l'étude des ensembles industriels du Paléolithique inférieur en Afrique du Nord. In W. W. Bishop & J. D. Clark (Eds.), Background to evolution in Africa (pp. 701–735). Chicago, USA: The University of Chicago Press.

Derevianko, A. P., Nguyen, G. D., Nguyen, K. S., Gladyshev, S. A., & Kandyba, A. V. (2018). The tools of the Ankhe early paleolithic industry, Vietnam. In A. P. Derevianko (Ed), Paleoenvironment - The stone Age (pp. 300-315). Moscow, Russia: Siberian Branch of the Russian Academy of Sciences.

Derevianko, A. P., Nguyen, K. S., Tsybankov, A. A., & Nguyen, G. D. (2016). The origin of bifacial industry in East and Southeast Asia. Novosibirsk, Russia: IAET SB RAS Publishing.

Gao, X., Huang, W., Hao, X., & Chen, B. (1997). Fisson track dating of ancient man site Baise, China, and its significance in apace research, paleomagnetism and stratigraphy. Radiation measurements, 28(1-6), 565-570.

Guangmao, X. (2002). A discussion on hand axes from Baise. Acta Anthropologica Sinica, (21), 65-73.

Guangmao, X. (2007). Les industries paleolithiques de basin de Bose (Chine de Sud). L’Anthropologie, (111), 182-206.

Movius, H. (1948). The lower palaeolithic cultures of Southern and Eastern Asia, in transactions of the American philasophical society. New Ser, 38(4), 330-420.

Movius, H. (1949). New palaeolithic cultures of Southern and Eastern Asia. Philadelphia, USA: Philadelphia Press.

Movius, H. (1956). New palaeolithic sites, near Ting T’sun the Fen river, Shansi province, North China. Quaternaria, (3), 13-26.

Movius, H. (1958). Southern and Eastern Asia: Conclussion, in early palaeolithic in Southern and Eastern Asia. In F. Ikawa-Smith (Eds), Hague (pp. 351-355). Chicago, USA: Mouton Publishers.

Nguyen, K. S. (2017). Early paleolithic industry of Ankhe and primitive period in Vietnam. Vietnam Archaeology, (12), 13-25.

Nguyễn, K. S., & Nguyễn, G. D. (2015). Hệ thống các di tích Đá cũ khu vực thượng du sông Ba. Tạp chí Khảo cổ học, (1), 7-19.

Nguyễn, K. S. (2017). Kỹ nghệ sơ kỳ Đá cũ An Khê với thời kỳ nguyên thủy Việt Nam. Tạp chí Khoa học Xã hội Việt Nam, (4), 2-14.

Yiamei, H., Pottes, R., Baoyin, Y., Zhentang, G., Deino, A., Wei, W., Clark, J., Guangmao, X., & Weiwen, H. (2000). Mid-Pleistocene acheuliean - like stone technology of the Bose Basin, Southern China. Science, 287(5458), 1622-1626.




DOI: http://dx.doi.org/10.37569/DalatUniversity.9.3.548(2019)

Các bài báo tham chiếu

  • Hiện tại không có bài báo tham chiếu.


Copyright (c) 2019 Nguyễn Khắc Sử

Creative Commons License
Công trình này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Văn phòng Tạp chí Đại học Đà Lạt
Nhà A25 - Số 1 Phù Đổng Thiên Vương, Đà Lạt, Lâm Đồng
Email: tapchikhoahoc@dlu.edu.vn - Điện thoại: (+84) 263 3 555 131

Creative Commons License
Trên nền tảng Open Journal Systems
Thực hiện bởi Khoa Công nghệ Thông tin