QUY HOẠCH KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN CAO SU VÀ CÀ PHÊ TẠI TỈNH KON TUM

Nguyễn Duy Liêm, Trần Thị Mỹ Duyên

Tóm tắt


Nghiên cứu nhằm thành lập bản đồ thích nghi tự nhiên, kinh tế, và đề xuất vùng phát triển cho cây cao su và cà phê tại tỉnh Kon Tum sử dụng phương pháp hạn chế lớn nhất của FAO, phân tích lợi ích chi phí và Hệ thống Thông tin Địa lý (Geographic Information System - GIS). Dựa trên yêu cầu sinh thái của từng loại cây và điều kiện tự nhiên tại vùng nghiên cứu, các yếu tố được lựa chọn đánh giá gồm loại đất, tầng dày, độ cao, độ dốc, thành phần cơ giới, khả năng tưới, lượng mưa, độ ẩm, nhiệt độ, số tháng khô hạn, và số giờ nắng. Kết quả đánh giá thích nghi tự nhiên đối với cao su và cà phê cho thấy, trên 85% diện tích của tỉnh không thích nghi (do hạn chế về thổ nhưỡng, địa hình, và khí hậu), diện tích thích nghi kém chiếm dưới 15%, phân bố dọc theo các con sông lớn. Tuy nhiên, về khía cạnh kinh tế, trên 95% diện tích thích nghi tự nhiên có mức thích nghi kinh tế cao (B/C > 2) đối với cao su, cà phê vối và trung bình (1 ≤ B/C ≤ 2) đối với cà phê chè (Benefit/Cost - B/C). Đối chiếu với bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2005 và định hướng phát triển cao su và cà phê đến năm 2020, nhận thấy tiềm năng mở rộng diện tích hai loại cây này trên địa bàn tỉnh còn khá lớn. Từ kết quả nghiên cứu, cho thấy việc tích hợp phương pháp đánh giá đất đai của FAO, phân tích lợi íchchi phí và GIS giúp xác định nhanh chóng, chính xác vùng thích hợp phát triển nhóm cây công nghiệp lâu năm, qua đó hỗ trợ công tác quy hoạch không gian phát triển nhóm cây này theo đúng định hướng đã đề ra của tỉnh.


Từ khóa


Đánh giá thích nghi đất đai; FAO; GIS; Phân tích chi phí-lợi ích; Quy hoạch không gian; Tỉnh Kon Tum.

Toàn văn:

PDF

Các tài liệu tham khảo


Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. (2010). Quy trình đánh giá đất sản xuất nông nghiệp phục vụ quy hoạch sử dụng đất cấp huyện. Hà Nội, Việt Nam.

Cục Thống kê tỉnh Kon Tum. (2014). Niên giám Thống kê tỉnh Kon Tum năm 2013. Kon Tum, Việt Nam.

Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). (1976). A framework for land evaluation. Rome, Italy.

Gross, J. J. (2014). Assessment of future agricultural land potential using GIS and regional climate projections for Hawaii island - An application to macadamia nut and coffee. Hawaii, USA: University of Hawaii

Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam. (2016). Giá cà phê Việt Nam. Được truy lục từ http://www.vicofa.org.vn/gia-ca-phe-b22.html

Hiệp hội Cao su Việt Nam. (2016). Giá cao su Việt Nam. Được truy lục từ https://www.vra.com.vn/gia-cao-su.html

Huỳnh, V. C., Vũ, T. K., & Lê, T. T. N. (2012). Ứng dụng GIS trong đánh giá đất đai phục vụ quy hoạch phát triển cây cao su tiểu điền tại huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị. Tạp chí Khoa học Đại học Huế, 75A(6), 7-17.

Konyong, C., Choomanee, S., & Wongthong, S. (2009). Application of geographic information system (GIS) on land suitability assessment for Para rubber in Prachinburi province. Agricultural Sciences Journal, 40(1 Suppl.), 221-224.

Lê, T. L., Lê, Q. T., Võ, P. K., Phạm, T. V., & Võ, Q. M. (2011). Đánh giá việc xây dựng phân cấp yếu tố kinh tế làm cơ sở cho phân hạng thích nghi đất đai định lượng kinh tế thông qua kiểm chứng thực tế tại huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh. Tạp chí Khoa học Đại học Cần Thơ, (20b), 169-179.

Mighty, M. A. (2015). Site suitability and the analytic hierarchy process: How GIS analysis can improve the competitive advantage of the Jamaican coffee industry. Applied Geography, 58, 84-93.

Nguyễn, T. C., & Trần, T. H. (2014). Ứng dụng GIS trong và AHP trong quy hoạch và phát triển cao su tại huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La. Bài báo được trình bày tại Hội thảo Ứng dụng GIS toàn quốc 2014, Cần Thơ, Việt Nam.

Nguyễn, T. L. (2013). Ứng dụng GIS và phân tích đa tiêu chuẩn (MCA) trong đánh giá thích nghi đất đai phục vụ quản lí sử dụng đất bền vững. TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam: Trường Đại học Nông lâm TP.HCM.

Nguyễn, T., & Phan, V. T. (2011). Nghiên cứu tài nguyên khí hậu phục vụ cho việc quy hoạch một số cây công nghiệp dài ngày ở huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế. Tạp chí Khoa học Đại học Huế, (65), 193-201.

Phạm, A. T., & Trần, V. K. (2014). Đánh giá thích nghi sinh thái đối với cây cà phê ở lưu vực thủy điện Nậm Mức trên cơ sở ứng dụng hệ thống thông tin địa lí. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Thái Nguyên, 118(4), 201-204.

Phạm, T. H. L., Vũ, M. T., & Võ, T. H. (2010). Ứng dụng GIS trong đánh giá thích nghi cây cao su tại huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương. Bài báo được trình bày tại Hội thảo Ứng dụng GIS toàn quốc 2010, Thừa Thiên Huế, Việt Nam.

Phan, V. T. (2010). Nghiên cứu tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu đến các yếu tố và hiện tượng khí hậu cực đoan ở Việt Nam, khả năng dự báo và chiến lược ứng phó (Báo cáo Tổng kết Đề tài KC08.29/06-10). Hà Nội, Việt Nam: Bộ Khoa học và Công Nghệ.

Rendana, M., Rahim, S. A., Lihan, T., Idris, W. M. R., & Rahman, Z. A. (2014). Spatial modeling based analysis of land suitability for rubber crop in Ranau district of Sabah, Malaysia. American-Eurasian Journal Agriculture & Environment Sciences, 14(10), 1019-1025.

Trần, A. P., Vũ, N. D., & Bùi, T. N. D. (2015). Nghiên cứu đánh giá tổng hợp thực trạng và đề xuất các giải pháp phát triển bền vững cây công nghiệp và cây lương thực ở Tây Nguyên. Bài báo được trình bày tại Hội thảo Khoa học và Công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng Tây Nguyên, Lâm Đồng, Việt Nam.

Ủy ban Nhân dân tỉnh Kon Tum (UBND tỉnh Kon Tum). (2011). Quy hoạch tổng thể phát triển Kinh tế-Xã hội tỉnh Kon Tum đến năm 2020. Kon Tum, Việt Nam.

Ủy ban Nhân dân tỉnh Kon Tum (UBND tỉnh Kon Tum). (2015). Quyết định số 52/2015/QĐ-UBND về việc Ban hành định mức kinh tế - kĩ thuật một số loại cây trồng trên địa bàn tỉnh Kon Tum. Kon Tum, Việt Nam.

Ủy ban Nhân dân tỉnh Kon Tum (UBND tỉnh Kon Tum). (2019). Quyết định số 31/2019/QĐ-UBND về việc Ban hành định mức kinh tế - kĩ thuật một số loại cây trồng trên địa bàn tỉnh Kon Tum. Kon Tum, Việt Nam.

Võ, T. P. T., Lê, C. Đ., Phạm, N. K. T., & Nguyễn, H. T. (2011). Tích hợp GIS và phân tích đa tiêu chuẩn (MCA) trong đánh giá thích nghi đất đai. Bài báo được trình bày tại Hội thảo Ứng dụng GIS toàn quốc 2011, Đà Nẵng, Việt Nam.




DOI: http://dx.doi.org/10.37569/DalatUniversity.10.2.570(2020)

Các bài báo tham chiếu

  • Hiện tại không có bài báo tham chiếu.


Copyright (c) 2020 Nguyễn Duy Liêm, Trần Thị Mỹ Duyên.

Giấy phép URL: https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Văn phòng Tạp chí Đại học Đà Lạt
Nhà A25 - Số 1 Phù Đổng Thiên Vương, Đà Lạt, Lâm Đồng
Email: tapchikhoahoc@dlu.edu.vn - Điện thoại: (+84) 263 3 555 131

Creative Commons License
Trên nền tảng Open Journal Systems
Thực hiện bởi Khoa Công nghệ Thông tin